Een erfenis van 57 schooltjes
Ome Nol was de oom van Eds zwager Eugène. Nol emigreerde naar Phalaborwa en raakte betrokken bij de schooltjes die de kopermijn daar voor de gemeenschap bouwde. Toen Eugène en zijn broer hem bezochten, kregen ze op de laatste dag een boodschap mee. Nol was ongeneeslijk ziek en deze 57 schooltjes waren het begin van hun erfenis.
Terug in Nederland klopten de broers aan bij Ed. Ze wilden geld ophalen voor de projecten van ome Nol en vroegen zijn reclamebureau om een campagne, een logo en een website. “Zo gezegd, zo gedaan. Ze vonden het dik in orde. Toen vroeg ik: en nu? Het geld zou naar ome Nol gaan. Maar wat als hij er niet meer is? Wie van jullie gaat kijken waaraan het besteed wordt? Of ik niet in het bestuur wilde komen. Prima, maar dan gaan we dit jaar nog naar Zuid-Afrika.”
Twaalf open graven
Die eerste reis liet hem niet meer los. “Vier dagen langs de projecten. Ik ben nog nooit zo ongelukkig geweest. Op het laatst gingen we naar de kinderafdeling van het kerkhof. Daar graaft een graafmachine de graven voor die week. Er lagen er twaalf klaar. Het speelgoed van de kinderen wordt doormidden gebroken en op het graf gelegd. Mijn eigen kinderen waren zes, drie en twee. Je kon me opvegen.”
In 2014 trok Ed ook in zijn eigen loopbaan een streep. “Ik besloot niet meer mee te gaan in die ratrace. Het werd tijd om mijn talenten in te zetten voor mensen die het zelf niet kunnen. Wie in armoede leeft, zit vast. Tenzij je het anders aanpakt.”
Zo snel mogelijk van het infuus
In 2011 leerde Ed dat er subsidie volgt voor salarissen, voeding en onderhoud zodra de Zuid-Afrikaanse overheid een school goedkeurt. “Tot die subsidie er is, hangen de scholen bij ons aan het infuus. Op 1 april 2028 is 86,4 procent van onze scholen financieel onafhankelijk en zelfredzaam.”
Inmiddels ondersteunt de stichting 104 scholen, twee gehandicaptencentra en drie voetbalcompetities met 3.900 spelers.
Meer dan een klaslokaal
Een school van Bambanani is veel meer dan een plek om les te krijgen. Achter het hek zijn kinderen veilig, ze ontbijten er en krijgen tussen de middag een warme maaltijd. “Ik dacht dat kinderen naar school kwamen om te leren, te tekenen en te spelen,” vertelt Ed. “Ze komen omdat ze er te eten krijgen. Thuis zijn ze daar niet zeker van.”
Om dat te kunnen bieden, is een gebouw alleen een startpunt. “Zonder water geen groente. Voor twaalfhonderd euro zet ik een tank van 2.500 liter op een stellage. Dan werken de toiletten, kunnen ze de groentetuin besproeien en kunnen ze koken. Daarna volgen een voedseltunnel en twee dames die een jaar lang worden opgeleid tot kleuterjuf. Het is een domino-effect. De een heeft iets met water, de ander met voeding of onderwijs. Een sponsor die alles betaalt, bestaat niet. Ik moet kraaltjes rijgen om tot een ketting te komen. Het mooiste compliment is als we kunnen zeggen: de lifeline kan eraf, de school kan het zelf.”
Een gift met een gezicht
Adagium is zo’n kraaltje. De band is ontstaan via Albert Dominicus. Enkele jaren geleden gaf hij namens Adagium een boek uit over familiebedrijven in Oost-Brabant en schonk de volledige opbrengst aan Bambanani. Frank Schuurmans legt uit waarom Adagium bij het jubileum voor een gift koos: “Anders krijg je, goedbedoeld, 200 flessen wijn. We vinden het belangrijker iets terug te geven. Het gaat ons om de persoonlijke connectie, een kartrekker die vol passie hierover vertelt en de impact die het lokaal heeft. En we weten dat het geld goed terechtkomt.”
Wat Ed ondernemers meegeeft
“Een van de leukste dingen in het leven is geven en daar anderen blij mee maken. Geven is leven, in ons geval letterlijk. Elk kind wordt onbevangen geboren, hier en daar. Toch ontstaan er heel verschillende mensen, en dat komt door de omgeving. De Nederlandse omgeving kan helpen om de Zuid-Afrikaanse veiliger en kansrijker te maken.”
Vrienden van Bambanani steunen?
Kijk op de website voor de mogelijkheden om te doneren.
