Er is al veel geschreven over de impact van COVID-19 op ondernemers. Waar de ene onderneming zijn omzet (tijdelijk) als sneeuw voor de zon zag verdwijnen en in rap tempo diende over te schakelen naar een overlevingsstand, zagen andere ondernemingen hun omzet juist stijgen. Wat zijn de effecten van deze situatie op de waarde van ondernemingen?

In dit artikel gaan we dieper in op:

  • Het tastbaar maken van corona in een bedrijfswaardering;
  • Hoe om te gaan met het bekende feit dat resultaten uit het verleden geen garantie meer geven op de toekomst;
  • Het effect op aankomende fusies en overnames;
  • Hoe je als accountant toegevoegde waarde kunt leveren voor ondernemers.

Lastig om nu omzetontwikkelingen te voorspellen

Nagenoeg iedere ondernemer voelt de directe invloed van Corona op de onderneming. Frank Schuurmans, senior partner bij Adagium: “Sinds de uitbraak in Nederland zien veel bedrijven grote omzetdalingen. Maak nu bijvoorbeeld maar eens een waardering voor een horecazaak of een van zijn toeleveranciers. Als de omzet of het resultaat met 80% is gedaald, betekent dit dat de waarde van de onderneming ook met 80% is afgenomen? Het is nu meer complex om de omzetontwikkeling te voorspellen. De grote vraag is of je het effect van deze omstandigheden op de omzet kunt kwantificeren en eruit kunt filteren. Dat maakt namelijk een bedrijfswaardering van een onderneming realistisch”.

Essentieel om te werken met maandcijfers

Bepaalde indicatoren voor het opstellen van een bedrijfswaardering zijn geen reële graadmeters meer. Frank: “Indien een onderneming sterk is geraakt door deze omstandigheden, is het onzeker hoe de toekomst eruitziet en daar vallen op dit moment ook moeilijk voorspellingen aan te koppelen. Nog meer dan voorheen betekent dat ook dat resultaten uit het verleden geen garantie meer geven voor de toekomst.

Het is belangrijker dan ooit om maandcijfers te hebben. Daarmee wordt meer inzichtelijk welk effect deze uitzonderlijke situatie heeft op de resultaten. Zie je bijvoorbeeld een grote omzet- en winstdaling in maart en april maar een stijging in het tweede deel van 2020, dan kun je stellen dat het, exclusief Corona, toch een goed jaar is geweest. In de waardering kun je dan het ‘Corona effect’ beter destilleren door bijvoorbeeld de maandcijfers te vergelijken met dezelfde maanden in 2019. Hiermee maak je een realistischer vergelijk exclusief Corona effecten”.

Neem het businessmodel onder de loep

In sommige sectoren is het relevant om het businessmodel tijdelijk of definitief aan te passen. “De horeca, catering en toeleveranciers daarvan zijn zwaar getroffen. Op het moment dat zij weer open mogen is dit in aangepaste vorm en dat maakt het buitengewoon lastig om de ‘normale’ omzet te halen. Kortom, businessmodellen staan onder druk. Veel bedrijven hebben hun businessmodel aangepast en zijn bijvoorbeeld ook maaltijden gaan bezorgen waarbij niet de beleving van een restaurant wordt geleverd. Maar daarmee concurreren ze met andere partijen dan voorheen, die vaak hun dienstverlening op dat punt efficiënter hebben ingeregeld. Een ander businessmodel brengt een ander en vaak hoger risicoprofiel met zich mee, dat resulteert in een lagere waarde van de onderneming”, legt Frank uit.

Waarde verminderende drivers

Naar verwachting zullen er diverse ontwikkelingen ontstaan die waarde verminderen voor bedrijven die in meer of mindere mate geraakt worden door Corona en de daarop volgende te verwachten economische neergang. “In een recessie zal er vanuit strategische partijen minder focus en geld beschikbaar zijn voor overnames, men wil namelijk eerst zelf weer ‘vet op de botten’. Vanuit private equity blijft er weliswaar geld beschikbaar uit bijvoorbeeld pensioenfondsen of investeerders. Echter, de banken zijn in een recessie vaak minder genereus met financieringen waardoor investeerders/private equity zelf een hoger bedrag dient in te brengen. Dit heeft als gevolg dat private equity minder wil betalen voor een onderneming. De piek van de waarde van ondernemingen zal wat dat betreft wel gaan nivelleren”, vertelt Frank. Daarbij hoeft het niet altijd te betekenen dat de koopsom drastisch lager wordt, desalniettemin zal er vaker een beroep worden gedaan op een earn-out regeling of een mogelijk latere betaling van een deel van de koopsom. Iets dat nu al in de praktijk ontstaat.

Voorzie ondernemers van het juiste advies

Er is geen standaard manier om bedrijven te waarderen. “Waarderen is naar de toekomst kijken”, stelt Frank. “Nog meer dan voorheen kan er niet worden uitgaan van het verleden of een standaard rekensom. Op dit moment is het van belang om een bedrijfswaardering erg specifiek uit te werken. Vandaar dat het verstandig is om experts te laten bepalen wat op dit moment de logische prijs van een onderneming is”.

“Er zullen ondernemers zijn die nu of in de loop van tijd vragen hebben over de verkoop van hun onderneming. Onze tip aan accountants is om zeer goed met de klant naar de toekomst van het bedrijf te kijken. Denk hierbij aan de ‘sustainability’ van het businessmodel, aan waarde verhogende verbeterpunten in de onderneming waar de klant de komende periode mee aan de slag kan én aan de rol van de DGA in dat businessmodel voor de komende periode. De vraag die de accountant zichzelf kan stellen is: waar kan ik hierin toegevoegde waarde leveren en wanneer schakel ik daarvoor specifieke expertise in? Dit met als primair doel om toegevoegde waarde te leveren aan de klant!”, besluit Frank.