Het is een onderwerp waar ondernemers vaak niet over nadenken. Wat gebeurt er met het bedrijf in geval van nood? Stel dat je als ondernemer plotseling overlijdt, arbeidsongeschikt raakt of in een echtscheiding belandt. Welke effecten hebben in het verleden gemaakte keuzes, de huidige organisatiestructuur en ingestelde regelingen dan op de onderneming? Ondernemers zijn vaak pragmatisch, ze gaan pas met een probleem aan de slag zodra deze zich voordoet. Maar wanneer bovengenoemde situaties zich voordoen kan dat zomaar heel vervelend uitpakken voor de onderneming. We praten met Albert Dominicus die vertelt dat het verstandig is voor ondernemers om uit voorzorg een noodplan op te stellen.

Hoe te handelen in een noodsituatie?

“Ondernemers zijn ambitieus, energiek en willen vooruit. Zij denken niet graag aan noodsituaties of vervelende scenario’s. Maar toch zijn het onderwerpen waar iedere ondernemer mee te maken kan krijgen. Dan is het wel fijn als er over de toekomst van de onderneming is nagedacht”, steekt Albert van wal. “Voorbeelden van een noodsituatie zijn als een ondernemer plots overlijdt, per direct wil stoppen met werken, in een echtscheiding belandt of arbeidsongeschikt raakt. Wat gebeurt er met de onderneming als jij als ondernemer een auto-ongeluk krijgt en maanden in een coma ligt? Wie mag er dan handelen namens jou? Wat wil je dat er gebeurt? Welke consequenties heeft dat voor de onderneming? In een noodplan staan al dit soort scenario’s, keuzes en effecten nauwkeurig beschreven”, vertelt Albert.

Een levenstestament geeft duidelijkheid

Het is slim om na te denken over noodsituaties en de effecten op de onderneming. “Het is zonde als je jarenlang gewerkt hebt aan het succes van je onderneming en dit in één klap onzeker wordt als de ondernemer in een noodpositie terecht komt”, gaat Albert verder. “De meeste mensen stellen een testament bij overlijden op, waarin is vastgelegd hoe zaken als eigenaarschap van het huis, vermogen middels erfrecht wordt geregeld. Een testament dekt echter niet de risico’s en heeft niets vastgelegd voor noodsituaties zónder overlijden. Vandaar dat het opstellen van een ‘levenstestament’ een uitkomst is. Hierin staat vastgelegd wie mag handelen om dingen uit te voeren, hoe zaken verdeeld worden of hoe zaken geregeld worden bij specifieke noodsituaties. Wij noemen zo’n levenstestament een noodplan”, besluit Albert.

Met een noodplan leg je vast hoe zaken geregeld worden als een noodsituatie zich voordoet

Dat het maken van keuzes in dergelijke situaties niet eenvoudig is bevestigd Albert. “Stel een echtpaar werkt samen in de onderneming, wat gebeurt er dan als zij in een echtscheiding komen? Wat is dan de verhouding? Dit zijn zaken die je vooraf kunt regelen zonder dat deze problemen actueel zijn. Dit hoeft niet tot in detail te zijn, maar je kan bijvoorbeeld al wel zeggen dat een van de twee niet meer in het bedrijf werkzaam zal zijn.” Het komt vaak voor dat een echtpaar allebei in de onderneming werkt. Albert: “Als ze op een gegeven moment besluiten om uit elkaar te gaan, dan kun je heel moeilijk tegen je echtgenote zeggen dat zij niet meer in het bedrijf mag werken. Dan kom je in een echtscheidingsconvenant terecht en dat maakt het lastig. Regel die dingen van te voren. Spreek heel duidelijk met elkaar in een noodplan af: als er zich iets voordoet, dan regelen we het op deze manier.”

Waarborg de continuïteit van de onderneming, dat heeft effect op de bedrijfswaarde

Het aantal ondernemers dat een noodplan opstelt groeit. “Ondernemers zijn zich gelukkig steeds meer bewust van het nut van een dergelijk noodplan. Maar het zijn er naar mijn idee nog te weinig. Ondernemers gaan pas over tot actie zodra er zich een probleem of noodsituatie aandient. Eerder is het niet relevant”, vertelt Albert. “Adagium ondersteunt hierin door voorlichting te geven. Het gaat altijd over degene die de onderneming leidt en hoe de continuïteit van de onderneming gewaarborgd kan blijven. In het MKB is de ondernemer vaak ook de onderneming. En als er iets met de ondernemer gebeurt, dan heeft dat direct effect op de onderneming. Adagium neemt dit mee in de risicoprofielen voor het waarderen van een bedrijf. In het noodplan worden verschillende scenario’s uitgedacht en hoe er gehandeld dient te worden. Stel dat jij als ondernemer wegvalt, welke effecten heeft dit dan op de waarde van je bedrijf?”, besluit Albert.

Zorg iedere 4 jaar voor een actueel noodplan

Met een noodplan ben je als ondernemer voorbereid op alle mogelijke scenario’s. “Het is slim om de toekomst van je onderneming te waarborgen. Met een noodplan creëer je duidelijkheid. Zorg dat je dit iedere 4 à 5 jaar herziet om het actueel te houden. Een onderneming kan in een jaar of 5 snel groeien en er kan veel veranderen. Veranderingen binnen het bedrijf of veranderingen in visie en ervaring van de ondernemer kunnen er toe leiden dat de opzet van een noodplan aangepast dient te worden. Bij extreme groei bijvoorbeeld zijn er wellicht meer beslissingsbevoegden in het bedrijf, of is de bedrijfsstructuur of rechtsvorm gewijzigd. Dit soort veranderingen brengen altijd wijzigingen voor het noodplan met zich mee”, vertelt Albert. De adviseurs van Adagium denken graag mee met ondernemers om een noodplan op te stellen.